Beijers, voor de echte verzamelaar

Lucienne Habets in haar schatkamer
© Patrick van der Sande

Marijke Brunt

Middenin de zaal van Beijers Veilingen staat een enorme tafel met daarop stapels oude kinderboeken. Prachtige sprookjesbundels, versjesboeken en tijdschriften uit de oude doos wachten hier op nieuwe eigenaren.

‘Onze volgende veiling is op 2 december, dan veilen we onder meer deze kinderboeken. We zijn bezig om de catalogus te maken. Dat is veel werk, want we willen van elke uitgave de gegevens zo compleet mogelijk hebben en dat is soms veel gezoek. In kinderboeken werd vroeger lang niet altijd de uitgavedatum gezet. Wij willen die wel vermelden in de catalogus.’ Taxateur/veilinghouder Lucienne Habets van Beijers Veilingen loopt langs de tafel en wijst hier en daar op een extra mooi geïllustreerd prentenboek of een stofomslag in reliéfdruk.

Snoeptafel

Het is een verleidelijke snoeptafel met allerlei heerlijks. Op de omslag van het ‘Groot Feestgeschenk van Mr. Hieronymus van Alphen aan de Nederlandsche Jeugd’ staan tussen met acanthusbladeren versierde zuilen twee kinderen die een lauwerkrans heffen boven een portret van de schenker. De kaft van ‘Slagschaduwbeelden - vermakelijke hand-Gijmnastiek voor de gezellige winteravond’ is versierd met een meisje dat met haar handjes een vleermuissilhouet maakt, terwijl een kat dat probeert te vangen. En op het prentenboek ‘Lachjes en traantjes’ dansen kinderen met zwierende rokken tussen berkenbomen tegen een ondergaande zon.

Bekende etalages

Beijers is een bekende naam voor veel Utrechters door de etalages met antieke boeken op de hoek van Achter Sint-Pieter en de Voetiusstraat. Momenteel is een etalage ingericht met boeken en parafernalia die vertellen over de eigen geschiedenis van Beijers. Achter de etalages zit geen winkel, maar een opslagruimte. Het bedrijf zelf was tot voor kort daar recht tegenover gevestigd in het grote monumentale pand Achter Sint-Pieter 140, waar je aan de buitenkant eigenlijk niet kon zien dat daar een van de weinige Nederlandse boekenveilinghuizen annex antiquariaat huisde.

Sinds 1865

Het bedrijf werd in 1865 opgericht door de boekenliefhebber Jan Leendert Beijers. Hij begon een boekwinkel annex antiquariaat op het Hoogt 10. Al snel verhuisde hij wegens ruimtegebrek naar Neude 21. Er kwam een nieuwe eigenaar, maar de naam ‘Beijers’ bleef gehandhaafd. Toen men de Neude moest verlaten in verband met de bouw van het postkantoor, verhuisde men naar het Wed 7, in 1968 naar Achter Sint-Pieter 140.

Directeur was toen al zo’n twintig jaar de in kringen van liefhebbers van oude boeken legendarische Hans Ludwig Gumbert. Hij had grote kennis van en liefde voor het antiquairsvak en bezorgde Beijers een grote naam, onder meer door veilingen van bibliotheken van wetenschappers. Zo kwam in 1993 de befaamde privébibliotheek van uitgever, essayist en boekenliefhebber Johan Polak bij Gumbert onder de hamer. De ondertitel van de veilingcatalogus sprak voor zichzelf: ‘The most extensive, comprehensive, and exquisite Dutch private library in splendid condition’.

Gumbert was ook beroemd om de geïllustreerde catalogi die hij maakte van specifieke boeken. Hij maakte als eerste een catalogus van boeken met Jugendstilbanden [die alle werden gekocht door het Museum Meermanno, het Museum van het Nederlandse Boek]. Een andere bijzondere catalogus betrof ‘Books and prints on food and drinks’, die was vormgegeven als etensbord.

Verhuizing naar veilingzaal

Na het tijdperk Gumbert, die stierf in 1994, namen vertrouwde medewerkers van hem de leiding over. Daarna braken onzekerder tijden aan. Die zijn gelukkig voorbij, Beijers begon een nieuw leven. Het bedrijf stootte het antiquariaat af en richt zich nu uitsluitend op de boekenveilingen die twee keer per jaar worden gehouden. Het pand Achter Sint-Pieter 140 werd een te ruime jas. Beijers Veilingen verhuisde onlangs naar Achter Sint-Pieter 190, een paar huizen verderop.

Daar, in de hoge en lichte veilingzaal van het Venduhuis Utrecht, liggen nu de boeken opgestapeld op tafels en tegen de volle boekenkasten langs de wanden staan ingelijste prenten. Het is mooi dat in de oude veilingzaal, die het Venduhuis alleen maar af en toe gebruikte voor antiekveilingen, nu een veilinghuis is gehuisvest. De grote veilingkansel, die als vanouds pontificaal achter in de zaal staat, kan dienst blijven doen. Overigens bestaat de mogelijkheid dat het Venduhuis af en toe gebruik zal maken van de veilingzaal. Dan worden de boeken van Beijers opzij geschoven.

Boutenscollectie

De leiding van Beijers is in handen van Lucienne Habets, die al zo’n dertig jaar in het bedrijf werkt, en Arnoud van der Wart. Zij zijn van plan om naast de veilingen ook af en toe een tentoonstelling te houden. Niet van te veilen boeken - die kan je op de kijkdagen bekijken - maar al naar gelang verzamelaars zelf iets willen laten zien dat de moeite waard is. Zij noemen als voorbeelden een collectie Sinterklaaspapier en een Boutenscollectie. De glazen deuren naar de straat staan uitnodigend open.